Pióra

TYPY PIÓR

BUDOWA PIÓRA

WZROST PIÓRA 

KOLORY

   Pióra są unikalne dla ptaków. Są izolacją cieplną i warstwą wodoodporną, stanowią kamuflaż, są również ozdobą. U niektórych gatunków ptaków pióra samców i samic są takie same (ptaki takie nazywa się monomorficznymi tj. ptakami u których nie można rozpoznać płci po wyglądzie zewnętrznym), inne ptaki są dimorficzne, co oznacza, że samiec i samica mają inny wygląd. Szczególnym przypadkiem jest całkowita odmienność u lory wielkiej - samica jest czerwona, a samiec zielony - odmienność ta jest tak wielka, że początkowo opisano je jako dwa odrębne gatunki. Niektóre gatunki mają upierzenie letnie inne niż zimowe.

    TYPY PIÓR

Pióra konturowe - pióra okrywowe.  Pióra okrywowe mają tępe zakończenie (lotki i sterówki są ostro zakończone) i zachodzą na siebie dachówkowato, nadaje to ciału ptaka opływowy kształt. U nasady promyki nie mają haczyków, tworzą więc puchową warstwę izolacyjną przy ciele ptaka.

        Lotki i sterówki - lotki to pióra na skrzydłach (też budowa skrzydeł), są one konieczne do lotu. Sterówki, pióra na ogonie, służą do sterowania, są też pomocne przy hamowaniu. Umocowane są one na pygostylu - niewielkiej kości powstałej w wyniku zrośnięcia się końcowych kręgów ogonowych.

Pióra puchowe znajdują się pod piórami okrywowymi, dzięki nim tuż przy skórze znajduje się warstwa izolacyjna, konieczna do zachowania stałej temperatury. Pióra puchowe posiadają wiotkie, nie połączone ze sobą promienie, mają one skróconą stosinę, tak, że promienie wyrastają wprost z dutki.

    BUDOWA PIÓRA 

    Pióra zbudowane są z lekkiej substancji rogowej - keratyny. Jest to włókniste białko występujące w tworach rogowych wielu zwierząt i człowieka. Buduje ono: włosy, kopyta, rogi, pazury, paznokcie; u ptaków pióra i dzioby.   

Pióro składa się z kilku części. Przez całą długość biegnie oś pióra (1a i 1b), część w skórze nazywa się dutką (1a), pozostała część - stosiną (1b). Dutka ma kształt cylindryczny i jest wypełniona tzw. duszą, czyli rogowymi pozostałościami brodawki pióra, na jej końcu, osadzonym w skórze, znajduje się niewielkie zagłębienie, tzw. pępek pióra (3). Stosina ma przekrój prawie kwadratowy, z zagłębieniem biegnącym wzdłuż brzusznej strony pióra. Wypełniona jest białym rdzeniem pióra z licznymi przestworami powietrznymi. Na boki odchodzi od niej chorągiewka pióra (2).

Chorągiewka zbudowana jest z licznych, dość długich blaszek rogowych, zwanych promieniami lub gałęziami (4a). Na każdym promieniu osadzone są dwa rzędy promyków (4b), które opatrzone są haczykami (4c). Haczyki te sczepiają się z promykami sąsiedniego promienia, tworząc zwartą powierzchnię pióra (4).

     WZROST PIÓRA

    Miejsca na ciele ptaka, w których wyrastają pióra noszą nazwę peryklów. Ptaki "wymieniają" zniszczone pióra. Większość ptaków robi to dwa razy w roku. Nimfy w domu często pierzą się przez cały rok, z pewnymi okresami nasilenia. Ptaki wymieniają pióra kolejno, tak aby nie stracić zdolności lotu. Jedyne ptaki, które zrzucają wszystkie pióra od razu są pingwiny. 

	W skórze wytwarza się zgrupowanie komórek mezodermalnych, nad którymi tworzy się wzgórek z komórek nabłonka.		W środku twardej i ostro zakończonej pałki zaczyna powstawać pióro
	U podstawy powstaje silnie unaczyniona brodawka, która odżywia rosnące pióro.		Kiedy pióro jest już całkiem wyrośnięte, otwierające się promienie rozrywają ścianki,
	Wzgórek ten wydłuża się i jednocześnie jego podstawa zagłębia się w skórę, tworząc pochwę pióra.		pałka rozpada się i z ptaka leci tzw. ptasi łupież.

    KOLOR

    Kolor upierzenia ma różne funkcje. Generalnie zależy od środowiska w jakim żyje dany ptak.  Bardzo często kolory upierzenia maskują ptaka przed wzrokiem drapieżników. Np. nimfa, która często żeruje na ziemi, ma kolory, które sprawiają, że na tle ziemi i wyschniętej trawy staje się ona niewidoczna dla patrzących z góry drapieżnych ptaków. Jaskrawe kolory, szczególnie czerwony, mają działanie odstraszające, zarówno dla wrogów jak i potencjalnych konkurentów. U niektórych gatunków odróżnia samców od samic. Samce czasem mają inne upierzenie godowe, które ma sprawić jak największe wrażenie na partnerce. Niektóre ptaki zmieniają kolory na zimę aby mniej wyróżniać się na tle śniegu. 

    POWSTAWANIE BARW - są dwa sposoby powstawania barw: chemiczny i fizyczny. Sposobem chemicznym barwy powstają za sprawą określonych barwników. Najpospolitsza jest malanina, barwnik wytwarzany przez ptaki (i ludzi). Daje ona kolory: czarny, szare, brązy i niektóre żółcie. Kolor pomarańczowy i czerwony powstaje dzięki obecności barwników zwanych karotenoidami, nie są one produkowane samodzielnie przez organizm ptaka i pochodzą z pożywienia. Ptaki trzymane w domu mogą tracić te barwy piór jeśli nie dostarczy im się odpowiednich barwników w pożywieniu. Najprostszym sposobem jest podawanie marchewki. Niektóre barwniki są specyficzne tylko dla danego gatunku ptaków, np. turacyna - miedziany barwnik występujący tylko u turaków. Podobnie papugi mają specyficzny barwnik - psittacinę - jest to odpowiednik kolorów uzyskiwanych przez inne ptaki z karotenoidu. Psittacina jednak jest barwnikiem syntetyzowanym przez ptaka, nie jest otrzymywana z pokarmem. Drugim sposobem barwy powstają dzięki specyficznym strukturom w piórach. Są to mikroskopijne pęcherzyki w keratynie piór, w których dochodzi do rozszczepienia światła (np. niebieski u sójki). Czasem oba źródła barw łączą się ze sobą w jednym piórze. Zielona barwa dzikich papużek falistych i innych zielonych papug pochodzi z żółtego barwnika oraz niebieskiej barwy powstającej w efekcie rozszczepienia światła w wewnętrznych strukturach piór.  

    Metalicznie połyskujące pióra to efekt działania struktur, które działają jak rozpraszające światło pryzmaty. Pióra takie są z reguły nieco sztywniejsze, nie zachodzą na siebie, a promienie pozbawione są haczyków. Dlatego metalicznego połysku nie maja lotki. Mikroskopijnej grubości warstwa drobin melaniny wyściełająca pryzmatyczne struktury piór o metalicznym połysku odbija i rozszczepia światło w taki sam sposób jak plamy oleju na wodzie.  Barwa takich piór zmienia się w zależności od kąta padania światła i pozycji patrzącego. 

    Mówiąc o kolorach ptaków trzeba wiedzieć, że ptaki widzą nieco inaczej niż my. Ptaki widzą mianowicie ultrafiolet. Kolory w oczach ptaków są więc nieco inne. Czasem dopiero w ultrafiolecie widać różnice płci, niewidoczne wcześniej okiem człowieka. 

BARWNIKI I KOLORY U PAPUG I INNYCH PTAKÓW EGZOTYCZNYCH, KTÓRE POSIADAJĄ MELANINY I ŻÓŁTE BARWNIKI - PSITTACINY.

    Lot i budowa skrzydeł