|
Większość ptaków egzotycznych i papug
zawdzięcza swoje kolory dwóm grupom barwników:
- melaniny, która dzieli się na:
- eumelaninę (czarny, ciemno brązowy)
- feomelaninę (jasno brązowy);
- żółte barwniki - psittaciny (ang. psittacin) (zwane w
literaturze też karotenoidami lub lipochromami - nieprawidłowo), dzielą się na:
- żółte psittaciny
- czerwone psittaciny.
U papug nazwa psittaciny jest używana na
określenie wszystkich kolorów od żółtego do czerwonego, najprawdopodobniej
kolor ten nie może być otrzymywany z pokarmem, jak prawdziwe karotenoidy.
Znaczy to, że ptak sam musi syntetyzować ten barwnik.
MELANINA
Pióra większości ptaków zawierają
melaninę. Powoduje ona czarny, szary, ciemno- lub jasno brązowy kolor. Kiedy
czarna melanina znajduje się na białym lub jasno żółtym podkładzie pióra
będą - w zależności od koncentracji melaniny - od jasno szarych do czarnych.
Kiedy na tym samym podłożu znajdzie się brązowa melanina pióra będą od
jasno do ciemno brązowych. Jeśli będą występowały obie melaniny (czarna i
brązowa) możliwe są wszystkie kombinacje tych kolorów.
PSITTACINY
Żółta i czerwona psittacina może
ukazywać się w czystej postaci lub jako mieszanka obu kolorów (od blado żółtego,
poprzez pomarańczowy do ciemno czerwonego). Jeśli pióra zawierają także
melaninę mogą mieć kolory od czerwonawo brązowego, oliwkowo żółtego do czarno
brązowego i zielonego. Jeśli koncentracja melaniny będzie bardzo duża całkowicie
zamaskuje psittaciny.
PSITTACINY U NIMF
Ilość żółtego bardzo różni się pomiędzy ptakami.
Najbledsze ptaki nie mają żółtego za plamami policzkowymi, zamiast niego
jest tam białe. Małe nimfy mają różne odcienie żółtego. Im mocniejszy żółty
na pisklaku tym mocniejszy będzie żółty na dorosłym ptaku.
U nimf zauważono zależność pomiędzy żółtą
a pomarańczową psittaciną: im mocniejszy żółty
kolor głowy tym jaśniejsza pomarańczowa plama.
Najniezwyklej ubarwiona normalna nimfa miała
twarz i przód czubka pomarańczowo żółte; pióra brzucha i piersi miały taką gęstość żółtego
pigmentu, że prawie pokrywały czerń zawartą w piórach i wyglądały jasno
żółto szaro. Pas na skrzydle, który jest zwykle biały miał bardzo mocny głęboki
żółty kolor i taka była cała głowa. Niestety właściciel nie chciał rozmnażać
tego ptaka.
Istnieje kilka odcieni żółci u nimf,
najpopularniejszy jest najbledszy.
BARWNIKI NIE SYNTETYZOWANE PRZEZ PTAKI
Np. flamingi pobierają czerwony barwnik wraz
z pokarmem. Nieodpowiednio karmione w ZOO po pierzeniu przyjmą całkiem białą
barwę.
NIEBIESKI I ZIELONY
Wiele papug jest jednak zielona.
Skąd ten kolor? Najpierw jednak musimy omówić istnienie koloru niebieskiego.
Niebieskie pióra swojej barwy nie zawdzięczają barwnikowi! Niebieski to tak
zwana barwa strukturalna, która powstaje dzięki specjalnej budowie komórek
pryzmatycznych piór. Promienie i promyki piór mają zewnętrzną warstwę
(korową) i wewnętrzną (rdzeniową) oraz warstwę komórek pryzmatycznych. Komórki
te mają grube, gąbczaste ściany, w których biegną liczne wypełnione
powietrzem kanaliki. Melaniny znajdujące się w komórkach rdzeniowych pochłaniają
długie fale światła (zielone, żółte, czerwone), a odbijają krótkie
(niebieskie i fioletowe). Światło rozszczepia się w komórkach pryzmatycznych
i powstaje barwa niebieska, lub fioletowa. Jednak aby kolor niebieski był
widoczny potrzebna jest melanina. Kolor zielony jest 'prostą' kombinacją żółtego
barwnika w warstwie pigmentowej i niebieskiej barwy strukturalnej. Czyli ptak
aby mieć zielony kolor musi syntetyzować melaninę, żółty barwnik oraz mieć
specjalną strukturę piór. Mówiąc krótko: jeśli melanina jest pokryta przez warstwę
mikroskopowych tworów (komórek pryzmatycznych), które odbijają światło, pióra wyglądają niebiesko
(niebieski to nie barwnik!). Jeśli niebieskie pokryte będzie żółtym to
uzyska się kolor zielony (zielony to też nie barwnik!).
powrót
do mutacji
|